Cách chặn và báo cáo người có hành vi đáng ngờ

Nên lưu bằng chứng, báo cáo hay chặn trước?

Lưu bằng chứng trước, rồi báo cáo, sau cùng mới chặn, trừ khi bạn đang gặp nguy hiểm; khi đó hãy gọi 110 ngay. Thứ tự này quan trọng vì trên nhiều ứng dụng, sau khi chặn hoặc hủy kết nối, bạn có thể không mở lại được cuộc trò chuyện để chụp màn hình.

Chặn và báo cáo làm hai việc khác nhau. Chặn bảo vệ bạn: người kia không liên lạc được với bạn nữa. Báo cáo giúp nền tảng biết chuyện và xử lý tài khoản đó, để người tiếp theo không gặp phải. Khi ai đó xin tiền, rủ đầu tư, đe dọa, quấy rối hay giả danh người khác, hãy làm cả hai.

Bạn không cần giải thích, không cần tranh cãi hay "vạch mặt" người kia trước khi chặn. LINE khuyên trong các cuộc trò chuyện đáng ngờ đừng trả lời thêm và báo cáo càng sớm càng tốt. Nếu bạn chưa chắc một người có đáng ngờ không, bài romance scam và các dấu hiệu lừa đảo tình cảm giúp bạn đối chiếu.

Cần lưu những bằng chứng gì?

Hãy lưu mọi thứ cho thấy người đó là ai, đã nói gì, vào lúc nào và tiền (nếu có) đã đi đâu. Trang thông tin của Chính phủ Nhật về đeo bám khuyên chụp màn hình tin nhắn SNS, giữ lịch sử cuộc gọi, email, tin nhắn thoại, ghi chép ngày giờ, địa điểm, sự việc, và khi đi báo cảnh sát thì mang theo, không xóa. Cụ thể:

• Ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện, thấy rõ ngày giờ; chụp liền mạch, không cắt bớt đoạn nào.
• Hồ sơ của người đó: tên hiển thị, ảnh, LINE ID, số điện thoại dùng cho Zalo, đường link trang Facebook.
• Giấy tờ chuyển tiền: biên lai chuyển khoản (振込明細書), sao kê, tên và số tài khoản nhận tiền; lịch sử giao dịch nếu đã gửi tiền ảo.
• Lịch sử cuộc gọi, tin nhắn thoại, email.
• Ghi chép của bạn: ngày, nơi, chuyện gì đã xảy ra, càng sớm càng tốt khi còn nhớ rõ.

Đừng xóa cuộc trò chuyện, kể cả khi thấy ngại. Hãy sao lưu thêm một bản ở nơi khác, chẳng hạn gửi email cho chính mình.

Chặn, hủy kết nối và báo cáo trên Tìm Bạn khác nhau thế nào?

Tìm Bạn có ba công cụ cho ba mục đích: chặn để người kia không tiếp cận bạn nữa, hủy kết nối để kết thúc một cuộc trò chuyện không hợp, và báo cáo để đội an toàn xem xét hành vi sai trái.

Bạn có thể báo cáo một hồ sơ hoặc một tin nhắn ngay trong ứng dụng. Ngoài ra, tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo được hệ thống cảnh báo và xem xét, và bạn có thể tạm ẩn hồ sơ bất cứ lúc nào nếu muốn nghỉ một thời gian. Vì chỉ hai người cùng thích nhau mới nhắn tin được, không ai nhắn cho bạn khi bạn chưa đồng ý. Danh sách những hành vi không được chấp nhận nằm trong tiêu chuẩn cộng đồng, còn toàn bộ công cụ bảo vệ được tóm tắt ở trung tâm an toàn.

Chặn và báo cáo trên LINE như thế nào?

Trên LINE, hãy báo cáo (通報) từ màn hình trò chuyện rồi chặn (ブロック); chỉ chặn mới làm bạn ngừng nhận tin nhắn và cuộc gọi của người đó. Theo trợ giúp của LINE, ẩn (非表示) và xóa (削除) bạn bè thì bạn vẫn nhận tin nhắn, cuộc gọi; cả ba thao tác đều không thông báo cho người kia.

Báo cáo: mở cuộc trò chuyện, chọn [≡] ở góc trên bên phải > [設定] > [通報], hoặc nhấn giữ một tin nhắn rồi chọn [通報]. Chọn lý do (với lừa đảo là 「なりすまし」 hoặc 「詐欺」) rồi nhấn [同意して送信]. LINE cho biết người bị báo cáo không biết bạn đã báo cáo; LINE sẽ điều tra và xử lý nếu có vi phạm điều khoản, nhưng không thông báo kết quả cho bạn.

Chặn: ở danh sách bạn bè, nhấn giữ tên người đó rồi chọn [ブロック].

Với người chưa phải bạn bè, bật 「メッセージ受信拒否」 trong [ホーム] > [設定] > [プライバシー管理] để không nhận tin nhắn, lời mời vào nhóm từ họ. LINE cũng nói rõ: các hành vi liên quan tới tội phạm như lừa đảo, đeo bám thì hãy báo cảnh sát. Những cài đặt khác nên bật trước khi đưa LINE cho người mới quen được hướng dẫn trong bài có nên chia sẻ LINE, Zalo ngay khi mới quen.

Trên Zalo và Facebook thì chặn, báo cáo ra sao?

Cả Zalo và Facebook đều có chức năng báo cáo kèm lý do và chức năng chặn riêng; nên báo cáo trước rồi chặn, giống như trên LINE.

Zalo

Để báo xấu, vào tài khoản của người đó, chọn Tùy chọn ở góc trên bên phải > Báo xấu, chọn lý do và đính kèm tin nhắn, ảnh hoặc ảnh chụp màn hình liên quan. Zalo cho biết sẽ xác minh và xử lý tài khoản vi phạm trong 7 đến 10 ngày, và không cho người bị báo xấu biết ai đã báo. Để chặn, mở cuộc trò chuyện, chọn Tùy chọn > Chặn tin nhắn. Muốn ngừng nhận tin từ mọi người lạ, tắt Nhận tin nhắn từ người lạ trong phần Quyền riêng tư.

Facebook và Messenger

Để báo cáo một trang cá nhân, vào trang đó, nhấn Tùy chọn (dấu ba chấm) > Báo cáo trang cá nhân, chọn lý do phù hợp rồi Xong; tài khoản giả danh người khác cũng báo cáo theo cách này. Theo Facebook, báo cáo được giữ bí mật và người bị báo cáo không biết ai đã báo cáo, nhưng không phải nội dung nào bị báo cáo cũng bị gỡ, chỉ những gì vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng. Trong Messenger, mở cuộc trò chuyện, mở phần thông tin của cuộc trò chuyện (trên máy tính là mục Quyền riêng tư và hỗ trợ), chọn Báo cáo, chọn hạng mục rồi Gửi.

Để chặn, vào trang cá nhân > Tùy chọn > Chặn. Người bị chặn không xem được bài viết của bạn, không gắn thẻ bạn, không bắt đầu cuộc trò chuyện hay kết bạn với bạn được, và không nhận thông báo nào về việc bị chặn.

Khi nào gọi 110, khi nào gọi #9110?

Gọi 110 khi nguy hiểm đang xảy ra hoặc sắp xảy ra; gọi #9110 khi bạn cần cảnh sát tư vấn về chuyện không khẩn cấp như bị lừa, bị đeo bám hay bị đe dọa qua tin nhắn.

110 dành cho những lúc cần cảnh sát tới ngay: có người đang đi theo bạn, đứng trước cửa nhà, đe dọa bạo lực. Bạn không cần giỏi tiếng Nhật: theo Cảnh sát tỉnh Hyogo, khi có cuộc gọi 110 bằng tiếng nước ngoài, cảnh sát chuyển sang cuộc gọi ba bên với trung tâm phiên dịch; Sở Cảnh sát Thủ đô Tokyo cho biết 110 và #9110 có thể hỗ trợ bằng tiếng Anh.

#9110 là đường dây tư vấn của cảnh sát (mở trang mới), nối tới bộ phận tư vấn của cảnh sát tỉnh nơi bạn gọi. Giờ tiếp nhận thường là ngày thường 8:30–17:15 và khác nhau theo tỉnh; ngoài giờ, trừ một số tỉnh tiếp nhận 24 giờ, là người trực hoặc lời nhắn tự động. Người gọi trả cước. Bạn cũng có thể tới thẳng đồn cảnh sát (警察署) gần nhất; với chuyện đeo bám, đồn cảnh sát tiếp nhận 24 giờ.

Nếu người kia không chịu dừng sau khi bị từ chối, hãy biết rằng Luật Chống đeo bám (mở trang mới) (ストーカー規制法) điều chỉnh cả việc liên tục gửi tin nhắn SNS sau khi bị từ chối, gắn thiết bị GPS hay thẻ chống thất lạc (loại AirTag) để theo dõi, hoặc lấy vị trí của bạn mà không có sự đồng ý. Người vi phạm có thể bị phạt tù tới 1 năm hoặc phạt tiền tới 1 triệu yên. Từ lần sửa đổi tháng 12/2025, cảnh sát có thể tự mình đưa ra cảnh cáo đối với người đeo bám. Đừng đợi tới khi mọi chuyện nghiêm trọng mới hỏi cảnh sát. Phụ nữ bị đeo bám hoặc bị người yêu dùng bạo lực cũng có thể gọi #8778, nối tới trung tâm tư vấn hỗ trợ phụ nữ của tỉnh (giờ tiếp nhận khác nhau theo tỉnh).

Đã chuyển tiền hoặc lỡ ký hợp đồng thì liên hệ đâu?

Nếu đã chuyển tiền cho kẻ lừa đảo, hãy báo ngay cho cảnh sát và ngân hàng nhận tiền; nếu là tranh chấp hợp đồng hay mua bán, hãy gọi 188.

Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (金融庁) hướng dẫn người bị lừa chuyển khoản (mở trang mới) liên hệ cảnh sát và ngân hàng của tài khoản nhận tiền. Theo luật hoàn trả tiền bị lừa chuyển khoản (振り込め詐欺救済法), bạn có thể được chia lại từ số tiền còn lại trong tài khoản nhận tiền, và lừa đảo đầu tư, lừa đảo tình cảm qua SNS cũng thuộc diện này nếu tiền được chuyển vào tài khoản ngân hàng. Nếu kẻ gian đã rút hết tiền thì không còn gì để chia, nên hãy báo càng sớm càng tốt. Khi nộp đơn cần giấy tờ chứng minh chuyển khoản như biên lai; mất biên lai vẫn nộp đơn được.

Số 188 (đường dây nóng người tiêu dùng) nối bạn tới trung tâm tư vấn tiêu dùng gần nhất, dùng khi bị ép ký hợp đồng, mua khóa học, sản phẩm sau khi quen qua ứng dụng. Tư vấn miễn phí, người gọi trả cước điện thoại. Các bước chi tiết khi đã lỡ gửi tiền có trong bài romance scam là gì.

Có nơi nào hỗ trợ bằng tiếng Việt không?

Có, nhưng phần lớn các dịch vụ có tiếng Việt chỉ mở vào giờ hoặc ngày cố định, nên hãy lưu số trước khi cần.

Đường dây bảo hộ công dân của Đại sứ quán dành cho tình huống khẩn cấp; chuyện báo cáo lừa đảo hay đeo bám vẫn cần đi qua cảnh sát Nhật. Đại sứ quán cũng cảnh báo về các cuộc gọi mạo danh cán bộ Đại sứ quán, nói người nghe "là đối tượng bị điều tra" rồi đòi thông tin cá nhân: Đại sứ quán chỉ liên hệ công dân từ các số điện thoại chính thức ghi trên trang web, và các số lạ mạo danh có thể báo tới vnconsular@vnembassy.jp. Bức tranh chung về các bước giữ an toàn nằm trong hướng dẫn kết bạn online an toàn khi sống tại Nhật.